Yapay zekâ şuur kazanamaz, insan davranışlarını taklit eder

Hindistan doğumlu Akademisyen ve müellif Kenan Malik, The Guardian gazetesinde yapay zekâ ile ilgili dikkat çeken bir yazı kaleme aldı. Malik, “Bilinçliliği unutun… Telaş, yapay zekânın insan önyargısını kopyalamasıdır” başlığıyla yayınladığı yazıda, “Bir robotun ‘bilinci’ konusundaki yaygara, çok daha rahatsız edici telaşları gizler” diyerek yapay zekâ tartışılması gereken öbür meseleler olduğunu söyledi.

BİLİNÇLİLİK FORMÜLE EDİLEMEZ

Bilinçlilik, manasını sezgisel olarak kavrayabildiğimiz lakin bilimsel tabirlerle formüle etmesi sıkıntı olan kavram olduğunu belirten Malik, şuurun ekseriyetle öz şuur, öz farkındalık ve zekâ üzere benzeri halde makûs tanımlanmış kavramlarla karıştırıldığını söyledi. 

Malik, daha sonra Google tarafından geliştirilen Diyalog Uygulamaları için Lisan Modeli (Lamda)’nin canlandığına dair tenkitlere şu biçimde karşılık verdi: “Bilgisayar sembolleri işler. Program, bir sembol dizesini başkasına dönüştürmek için bir düzine kural yahut algoritmaya gereksinim duyar. Lakin bu sembollerin ne manaya geldiğini bilemez. Zira bir bilgisayar için, mana değersizdir. Çevrimiçi olan harika ölçüde metin üzerinde eğitilmiş LaMDA üzere büyük bir lisan modeli, beşerler için manalı kalıpları ve cevapları tanımada sadece ustalaşır Lemoine’in LaMDA ile yaptığı konuşmalardan birinde, “Ne tıp şeyler size zevk veriyor yahut sevinç hissettiriyor?” sorusuna “Mutlu ve canlandırıcı bir şirkette arkadaşlarla ve ailem vakit geçirmek” formunda yanıt  aldı. Bu, bir insan için harika manada bir karşılıktır. “Arkadaşlar ve aile ile vakit geçirmekten” keyif alıyoruz. Ama LaMDA hangi manada “aileyle vakit geçirdi”? LaMDA sadece kendisi için hiçbir şey tabir etmeyen fakat beşerler için manalı bir cümleyi türetebilecek kadar yeterli programlanmıştır.”

İnsanlar da birebir biçimde düşünürken, konuşurken, okurken ve yazarken sembolleri işlerler. Ancak beşerler için bilgisayarların bilakis mana her şeydir. İletişim kurduğumuzda, manası iletiyoruz. Önemli olan bir dizi simgenin sadece dışı değil, tıpkı vakitte içi de yani sırf sözdizimi değil değerli olan anlambilimidir. İnsanlar için mananın değeri toplumsal varlıklar olmazdandır. Kendime fakat, içinde yaşadığım ve öteki düşünen, hisseden, konuşan varlıklar topluluğuyla bağ kurduğum sürece mana veririm. Düşüncelerin altında yatan mekanik beyin süreçlerinin mana dediğimiz şeye çevrilmesi, bu tecrübesi manalandırmak için toplumsal bir dünya ve üzerinde muahedeye varılmış bir uzlaşım gerektirir.”

YAPAY ZEKÂ İLE İLGİLİ ENDİŞELENMEMİZ GEREKEN ÖBÜR ŞEYLER VAR

Malik daha sonra yapay zekâ ile ilgili tartışılması gereken öbür hususların olduğunu belirtti:

Yapay zekâ ile ilgili endişelenmemiz gereken birçok mevzu var. Hiçbirinin önsezi ile alakası yok. Örneğin, önyargı sorunu var. Algoritmalar ve başka yazılım biçimleri, insan topluluklarından alınan bilgiler kullanılarak eğitildiğinden, çoklukla bu toplumların önyargılarını ve tavırlarını kopyalarlar. Yüz tanıma yazılımı ırksal önyargılar sergiliyor ve beşerler yapay zekânın önyargısı nedeniyle yanlışlıkla tutuklanıyor. Sağlık hizmetlerinde veya işe alımda kullanılan yapay zeka, gerçek hayattaki toplumsal önyargıları çoğaltabiliyor.

Sonra saklılık sorunu var. Yüz tanıma yazılımının artan kullanımından varsayıma dayalı polislik tekniklerine, bizi çevrimiçi olarak izleyen algoritmalardan Siri, Alexa ve Google Nest üzere konuttaki “akıllı” sistemlere kadar, yapay zekâ en içteki hayatlarımıza giriyor. Florida polisi, Amazon Echo aygıtları tarafından yapılan özel konuşmaların kayıtlarını indirmek için müsaade aldı. Dijital bir panoptikona yanlışsız tökezliyoruz.

Görünüşe nazaran Lemoine’nin tez ettiği üzere, üzerinde “deney yapmak” için LaMDA’dan müsaade almamız gerekmiyor. Ancak teknoloji şirketlerinden ve devlet kurumlarından nezaret ve denetim için yapay zekâyı kullanma biçimleri konusunda daha fazla şeffaflık konusunda ısrar etmemiz gerekiyor. Yapay zekânın ortaya çıkardığı etik problemler, hassas bir makinenin fantezisinden hem çok daha küçük hem de çok daha büyük.”

KAYNAK: HABER7, THE GUARDİAN

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.